2008-12-19
කසුන් නදීක සහ සිංහල ගීතයේ මළගම
පහු ගිය 3 වැනිදා කොළඹ සරසවියේ සංගීත සාජ්ජයක් පැවැත්විණි. සංවිධානය කළෝ පරිගණක අධ්යයනායතනයේ සිසුහු ය. ආරාධිත ශිල්පීන් වූයේ අමරසිරි පීරිස් කසුන් කල්හාර සහ නදීක ගුරුගේ ය. අප මේ ප්රසංගය සඳහා ආකර්ශනය කළ පූර්ව බැනර් පුවරුවල නම සඳහන් වූ අමරසිරි පීරිස් ඊට සහභාගී වුයේ ද නැත. කොළඹ ගෙන්දගම් පොළවේ ගෙවන ඒකාකාරී ජීවිතයෙන් මිදී සොඳුරු සංගීත සුයාමයක තනිවෙමැයි උදම් සිතින් ආ අපි අවසන තැවුල් සිතින් නව කලාගාරයෙන් එළියට ආවෙමු.
නව කලාගාරයේ හෝරා දෙකක් පමණ කාලය මට සහ මගේ මිතුරන්ට කල්පයක් සේ දැනුණේ ඇයි? ඒ සැඳෑව රස විඳගන්නට අපට නොහැකි වූයේ ඇයි? මේ ගැටළු නව රඟහලින් එළියට බට මොහොතේ සිට මා සිත හොල්මන් කරන්නට විය. ඊට පිළිතුරු ලෙස ඒ මා හිස පැන නැගි උද්වේගකර අදහස් බොහෝ ය. එහෙත් භාවයන් නැඟ එත් ම ප්රඥාවෝ අප අතහැර යති. හෝරා කිහිපයකින් වඩා නිරවුල් මනසකින් ඒ සැඳව යළි සිහිකරන මට අවබෝධ වූයේ මේ වූ කලී මා කලින් සිතූ සරළ හේතු සාධක ඉක්මවා ගිය එක්තරා න්යායාත්මක අර්බූදයක ප්රතිඵලයක් බවයි.
මේ සියවස මැද භාගය වන තුරු ගීතය ලෙස අප හදුනාගත්තේ ජනප්රිය ඉන්දිය තනුවකට සිංහල වචන ටිකක් දමා ගැයීම ය. කිසිදු සාහිත්යමය වටිනාකමක් නොමැති මේ ප්රබන්ධ සිංහල චිත්රපට මගින් රට පුරා ව්යාප්ත විය. මේවායේ එන මියුරු තනු නිසා ඒවා ජනතාව අතර බෙහෙවින් ජනප්රිය විය. කෙසේ වුව ද මේ සීමා මැද වුව යම් රසවත් ගී බිහි නොවුණා යයි අපට කිව නොහැකි ය. භාරතීය ගී තනු මත යැපුනු සිංහල ගීතය ඉන් මුදවා ගත්තේ ආනන්ද සමරකෝන් සුනිල් ශාන්ත ආදීන් විසිනි. සිංහල ගීයේ සාහිත්යමය පාර්ශවය පෝෂණයෙහිලා මුල් වූයේ ද මර්සලීන් ජයකොඩි පියතුමා සහ පෙර කී සංගීතඥයෝ ය.
ඉන් අනතුරුව අමරදේව වික්ටර් රත්නායක ප්රේමසිරි කේමදාස ආදීහු සුභාවිත සිංහල සංගීතය තව තවත් ප්රවර්ධනය කළෝ ය. මේ අය අඩු වැඩි වශයෙන් භාරතීය රාගධාරි සංගීතය තාගෝර් සංගීතය සිංහල ජන සංගීතය මෙන් ම බටහිර සංගීත සම්ප්රදායෙහි ද ආභාසය ලැබූහ. විශේෂයෙන් කේමදාස මාස්ටර් මෙකල ගොඩ නැඟෙමින් පැවති සම්ප්රදාය අතික්රමණය කරමින් නව ඉම් සොයා ගියේ ය. ගීතය යනු සංගීතඤයාගේ කෘතියකි යන නිවැරදි ආස්ථානයේ සිටි ඔහු සිංහල ගීතය සියුම් වින්දන උපකරණයක් බවට පත් කළේ ය. බටහිර සම්භාව්ය සංගීතයේ එන ඔපෙරා සිම්පනි සිංහල රසිකයාට හඳුන්වා දුන්නේ ය. අප අද රස විඳින සුභාවිත සිංහල ගීතය මෙකී නොකී සියලු දෙනාගේ සම්ප්රදානයයි.
කසුන් කල්හාර යනු සංගීතය උපතින් ම උරුම කොට ගත්තෙකි. ඔහුගේ මියුරු කට හඬ සොඳුරු ගී තනු මා වසඟ කළේ වරක් දෙවරක් නොවේ. විශේෂයෙන් දයාන් විතාරණ ආදීන්ට ඔහු සුතැනූ තනු අප භාව වඩ වඩාත් සියුම් වින්දන ඉසව් වෙත ගෙන ගියේ ය. කෙසේ වුව ද ආදර මල්වල, අනන්තයට යන, ඇරඹුම ම කඳුලක්, කවුලු පියන්පත්, මල් මිටක්, සඳ සඳ වගෙයි (slow version) ඈ ගී කිහිපයක් හැරුණු විට ඔහුගේ බහුතරයක් ගී මට රස විදිය නොහැකි ය. මා මෙහි සඳහන් කළ ගී සියල්ල පරිපූර්ණ නිර්මාණ නොවුණ ද ඒවායේ එන විශිෂ්ට ගී තනු ද යම් සාහිත්යමය වටිනාකමක් ඇති ගේය පද ද කසුන්ගේ විසල් ස්වර පරාසයක දිවෙන හඩ ද අප වසඟ කරයි. විශේෂයෙන් ‘සඳ සඳ වගෙයි’ ගීයේ අනවශ්ය දාර්ශනික ඉමක් වෙත අප ගෙන යන ගී පදවල අඩුව එහි එන මියුරු තනුවෙන් අකාමකා දමයි. එහෙත් ඔහුගේ බහුතරයක් ගීවල මේ සුසංයෝගීභාවය නැත. ගී පද සාහිත්යමය ගුණයෙන් හීන ය. ඒවා කසුන්ගේ විශිෂ්ට සංගීත කණ්ඩ අතර හිඩැස් වසන හුදු බොල් වචන අහුරු පමණි. එමෙන් ම ‘මල් මිටක් තියන්’ ගීතයේ තනුව හුදු අනුකරණයක් මිස ආභාසය ප්රකට කරන්නක් නම් නොවේ.
නදීක ගුරුගේ යනු අප මහත් බලාපොරොත්තු තබා සිටින තරුණ සංගීතඥයෙකි. අබා චිත්රපටය සඳහා ඔහු කළ විශිෂ්ට සංගීත නිර්මාණය ඔහුගේ ප්රතිභාව විශද කරයි. කෙසේ වුව ද ඔහු නිර්මාණාත්මක සංගීතය යයි ගිටාරය වයමින් උරුවම් බාමින් කී දෑ මට නම් වින්දනයක් ගෙන ආවේ නැත. ඔහු කියන දෑ කිසිසේත් පැහැදිළි නොවූ අතර ඇසුණු දෑ හුදු හරසුන් දෑ ය. (ශිෂ්ටාචාරේ මානවයා - ශිෂ්ටාචාරේ ගැහැණි හා එක්වෙලා) සැබවින් ම ඔහු පේක්ෂක ආකර්ශනය රඳවා ගත්තේ ටෙනිසන් කුරේ පාට්වලින් මිස ගීයෙන් නම් නොවේ. එවන් විසූකදස්සන ඔහුට තරම් නොවේ.
පෙර සඳහන් කළ ආකාරයට බොහෝ නිර්මාණකරුවන් බොහෝ සංගීත සම්ප්රදායන් ඇසුරු කරමින් පර්යේෂණයෙන් සතතාභ්යාසයෙන් අපට උරුම කළ සිංහල ගීතය මෙසේ අර්බූදයට යන්නේ ඇයි? ඊට හේතුව අප මතු පිටින් දකින තත්ත්වයට වඩා වෙනස් තත්ත්වයක් නොවෙද?
අප සිතන්නේ මේ සියලු අගතීන්ට හේතුව ගීතය පිළිබඳ ඔවුන් තුළ පැහැදිළි අවබෝධයක් නැති කම ය. නැතිනම් වැරදි ආස්ථානයක පිහිටා කටයුතු කිරීම ය.
සැබවින් ම ගීතය යනු කුමක් ද? අපට දිය හැකි සරල ම නිර්වචනය සංගීතමය ප්රබන්ධයකි යන්න ය. ගී පද රචකයෙකු මෙන් ම විශ්ව විද්යාල ආචාර්යවරයෙකු වන සමන්ත හේරත් සිය ‘සොඳුරුතම හදවත’ නම් ගී පද සංග්රහයේ ගීතය ‘සාහිත්යයේත් සංගීතයේත් චාරුතර සංයෝගයේ මධුරතර ඵලය’ යයි හැදින්වීය. එනම් ගීතය යනු හුදු ශුද්ධ සංගීතය නොවේ. එය එකලා නිර්මාණයක් ද නොවේ. එය සංගීතඥයා, ගේය රචකයා සහ ගායකයා යන තිදෙනාගේ නිසි ප්රතිභා සුසංයෝගයෙන් බිහිවන කලා කෘතියෙකි. ගීතය අපට තෙපා කනප්පුවක් හා සැසඳීමෙන් වඩා පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි ය. ගීතය කනප්පුව නම් එහි පාද තුන සංගීතඥයා, ගේය රචකයා සහ ගායකයා ය. සාර්ථක ගීතයක් බිහි වන්නේ මේ තිදෙනාගේ මනා සුසංයෝගයෙනි. එක් පාර්ශවයක් හෝ අසාර්ථක නම් කනප්පුව නිසි ලෙස පොළවේ තැබිය නොහැකි ය. එය ඇද වැටෙයි. ගීතය එසේ ය.
ඊනියා විශ්ව සංගීතයක් ගැන පාරම්බාමින් මහා ප්රබුද්ධයින් සේ පෙනී සිටින්ට අර අඳින අය ගීතය ගීතය නමින් පැවතීම පවා අවදානමට ලක් කරමින් සිටියි. තමන් තුළ නොමැති මහා රස වින්දන ශක්තියක් ප්රදර්ශනය කරනු කැමති ඇතැම් විශ්වවිද්යාලවල තරුණයින් මේ සඳහා පාවඩ එළමින් සිටියි. තමන් මහා සමාජයෙන් මිදුණු අමුතු ඉලන්දාරි පිරිසකැයි මවා පෑමේ ප්රදර්ශන කාමයෙන් මේ අය පෙළෙති. එදා සිංහලයාගේ හද බස වූ කවිය අංශ භාග නිසඳැසක් ගෙනැවිත් මෙරට ජනයාගෙන් උදුරා ගත්තේ ද මොවුන්ගේ ම මුල් පරම්පරාවයි. අද ගීතය ගමන් කරන්නේ ද ඒ අකල් මරණය දෙසට නොවෙ ද?
නව කලාගාරයේ හෝරා දෙකක් පමණ කාලය මට සහ මගේ මිතුරන්ට කල්පයක් සේ දැනුණේ ඇයි? ඒ සැඳෑව රස විඳගන්නට අපට නොහැකි වූයේ ඇයි? මේ ගැටළු නව රඟහලින් එළියට බට මොහොතේ සිට මා සිත හොල්මන් කරන්නට විය. ඊට පිළිතුරු ලෙස ඒ මා හිස පැන නැගි උද්වේගකර අදහස් බොහෝ ය. එහෙත් භාවයන් නැඟ එත් ම ප්රඥාවෝ අප අතහැර යති. හෝරා කිහිපයකින් වඩා නිරවුල් මනසකින් ඒ සැඳව යළි සිහිකරන මට අවබෝධ වූයේ මේ වූ කලී මා කලින් සිතූ සරළ හේතු සාධක ඉක්මවා ගිය එක්තරා න්යායාත්මක අර්බූදයක ප්රතිඵලයක් බවයි.
මේ සියවස මැද භාගය වන තුරු ගීතය ලෙස අප හදුනාගත්තේ ජනප්රිය ඉන්දිය තනුවකට සිංහල වචන ටිකක් දමා ගැයීම ය. කිසිදු සාහිත්යමය වටිනාකමක් නොමැති මේ ප්රබන්ධ සිංහල චිත්රපට මගින් රට පුරා ව්යාප්ත විය. මේවායේ එන මියුරු තනු නිසා ඒවා ජනතාව අතර බෙහෙවින් ජනප්රිය විය. කෙසේ වුව ද මේ සීමා මැද වුව යම් රසවත් ගී බිහි නොවුණා යයි අපට කිව නොහැකි ය. භාරතීය ගී තනු මත යැපුනු සිංහල ගීතය ඉන් මුදවා ගත්තේ ආනන්ද සමරකෝන් සුනිල් ශාන්ත ආදීන් විසිනි. සිංහල ගීයේ සාහිත්යමය පාර්ශවය පෝෂණයෙහිලා මුල් වූයේ ද මර්සලීන් ජයකොඩි පියතුමා සහ පෙර කී සංගීතඥයෝ ය.
ඉන් අනතුරුව අමරදේව වික්ටර් රත්නායක ප්රේමසිරි කේමදාස ආදීහු සුභාවිත සිංහල සංගීතය තව තවත් ප්රවර්ධනය කළෝ ය. මේ අය අඩු වැඩි වශයෙන් භාරතීය රාගධාරි සංගීතය තාගෝර් සංගීතය සිංහල ජන සංගීතය මෙන් ම බටහිර සංගීත සම්ප්රදායෙහි ද ආභාසය ලැබූහ. විශේෂයෙන් කේමදාස මාස්ටර් මෙකල ගොඩ නැඟෙමින් පැවති සම්ප්රදාය අතික්රමණය කරමින් නව ඉම් සොයා ගියේ ය. ගීතය යනු සංගීතඤයාගේ කෘතියකි යන නිවැරදි ආස්ථානයේ සිටි ඔහු සිංහල ගීතය සියුම් වින්දන උපකරණයක් බවට පත් කළේ ය. බටහිර සම්භාව්ය සංගීතයේ එන ඔපෙරා සිම්පනි සිංහල රසිකයාට හඳුන්වා දුන්නේ ය. අප අද රස විඳින සුභාවිත සිංහල ගීතය මෙකී නොකී සියලු දෙනාගේ සම්ප්රදානයයි.
කසුන් කල්හාර යනු සංගීතය උපතින් ම උරුම කොට ගත්තෙකි. ඔහුගේ මියුරු කට හඬ සොඳුරු ගී තනු මා වසඟ කළේ වරක් දෙවරක් නොවේ. විශේෂයෙන් දයාන් විතාරණ ආදීන්ට ඔහු සුතැනූ තනු අප භාව වඩ වඩාත් සියුම් වින්දන ඉසව් වෙත ගෙන ගියේ ය. කෙසේ වුව ද ආදර මල්වල, අනන්තයට යන, ඇරඹුම ම කඳුලක්, කවුලු පියන්පත්, මල් මිටක්, සඳ සඳ වගෙයි (slow version) ඈ ගී කිහිපයක් හැරුණු විට ඔහුගේ බහුතරයක් ගී මට රස විදිය නොහැකි ය. මා මෙහි සඳහන් කළ ගී සියල්ල පරිපූර්ණ නිර්මාණ නොවුණ ද ඒවායේ එන විශිෂ්ට ගී තනු ද යම් සාහිත්යමය වටිනාකමක් ඇති ගේය පද ද කසුන්ගේ විසල් ස්වර පරාසයක දිවෙන හඩ ද අප වසඟ කරයි. විශේෂයෙන් ‘සඳ සඳ වගෙයි’ ගීයේ අනවශ්ය දාර්ශනික ඉමක් වෙත අප ගෙන යන ගී පදවල අඩුව එහි එන මියුරු තනුවෙන් අකාමකා දමයි. එහෙත් ඔහුගේ බහුතරයක් ගීවල මේ සුසංයෝගීභාවය නැත. ගී පද සාහිත්යමය ගුණයෙන් හීන ය. ඒවා කසුන්ගේ විශිෂ්ට සංගීත කණ්ඩ අතර හිඩැස් වසන හුදු බොල් වචන අහුරු පමණි. එමෙන් ම ‘මල් මිටක් තියන්’ ගීතයේ තනුව හුදු අනුකරණයක් මිස ආභාසය ප්රකට කරන්නක් නම් නොවේ.
නදීක ගුරුගේ යනු අප මහත් බලාපොරොත්තු තබා සිටින තරුණ සංගීතඥයෙකි. අබා චිත්රපටය සඳහා ඔහු කළ විශිෂ්ට සංගීත නිර්මාණය ඔහුගේ ප්රතිභාව විශද කරයි. කෙසේ වුව ද ඔහු නිර්මාණාත්මක සංගීතය යයි ගිටාරය වයමින් උරුවම් බාමින් කී දෑ මට නම් වින්දනයක් ගෙන ආවේ නැත. ඔහු කියන දෑ කිසිසේත් පැහැදිළි නොවූ අතර ඇසුණු දෑ හුදු හරසුන් දෑ ය. (ශිෂ්ටාචාරේ මානවයා - ශිෂ්ටාචාරේ ගැහැණි හා එක්වෙලා) සැබවින් ම ඔහු පේක්ෂක ආකර්ශනය රඳවා ගත්තේ ටෙනිසන් කුරේ පාට්වලින් මිස ගීයෙන් නම් නොවේ. එවන් විසූකදස්සන ඔහුට තරම් නොවේ.
පෙර සඳහන් කළ ආකාරයට බොහෝ නිර්මාණකරුවන් බොහෝ සංගීත සම්ප්රදායන් ඇසුරු කරමින් පර්යේෂණයෙන් සතතාභ්යාසයෙන් අපට උරුම කළ සිංහල ගීතය මෙසේ අර්බූදයට යන්නේ ඇයි? ඊට හේතුව අප මතු පිටින් දකින තත්ත්වයට වඩා වෙනස් තත්ත්වයක් නොවෙද?
අප සිතන්නේ මේ සියලු අගතීන්ට හේතුව ගීතය පිළිබඳ ඔවුන් තුළ පැහැදිළි අවබෝධයක් නැති කම ය. නැතිනම් වැරදි ආස්ථානයක පිහිටා කටයුතු කිරීම ය.
සැබවින් ම ගීතය යනු කුමක් ද? අපට දිය හැකි සරල ම නිර්වචනය සංගීතමය ප්රබන්ධයකි යන්න ය. ගී පද රචකයෙකු මෙන් ම විශ්ව විද්යාල ආචාර්යවරයෙකු වන සමන්ත හේරත් සිය ‘සොඳුරුතම හදවත’ නම් ගී පද සංග්රහයේ ගීතය ‘සාහිත්යයේත් සංගීතයේත් චාරුතර සංයෝගයේ මධුරතර ඵලය’ යයි හැදින්වීය. එනම් ගීතය යනු හුදු ශුද්ධ සංගීතය නොවේ. එය එකලා නිර්මාණයක් ද නොවේ. එය සංගීතඥයා, ගේය රචකයා සහ ගායකයා යන තිදෙනාගේ නිසි ප්රතිභා සුසංයෝගයෙන් බිහිවන කලා කෘතියෙකි. ගීතය අපට තෙපා කනප්පුවක් හා සැසඳීමෙන් වඩා පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි ය. ගීතය කනප්පුව නම් එහි පාද තුන සංගීතඥයා, ගේය රචකයා සහ ගායකයා ය. සාර්ථක ගීතයක් බිහි වන්නේ මේ තිදෙනාගේ මනා සුසංයෝගයෙනි. එක් පාර්ශවයක් හෝ අසාර්ථක නම් කනප්පුව නිසි ලෙස පොළවේ තැබිය නොහැකි ය. එය ඇද වැටෙයි. ගීතය එසේ ය.
ඊනියා විශ්ව සංගීතයක් ගැන පාරම්බාමින් මහා ප්රබුද්ධයින් සේ පෙනී සිටින්ට අර අඳින අය ගීතය ගීතය නමින් පැවතීම පවා අවදානමට ලක් කරමින් සිටියි. තමන් තුළ නොමැති මහා රස වින්දන ශක්තියක් ප්රදර්ශනය කරනු කැමති ඇතැම් විශ්වවිද්යාලවල තරුණයින් මේ සඳහා පාවඩ එළමින් සිටියි. තමන් මහා සමාජයෙන් මිදුණු අමුතු ඉලන්දාරි පිරිසකැයි මවා පෑමේ ප්රදර්ශන කාමයෙන් මේ අය පෙළෙති. එදා සිංහලයාගේ හද බස වූ කවිය අංශ භාග නිසඳැසක් ගෙනැවිත් මෙරට ජනයාගෙන් උදුරා ගත්තේ ද මොවුන්ගේ ම මුල් පරම්පරාවයි. අද ගීතය ගමන් කරන්නේ ද ඒ අකල් මරණය දෙසට නොවෙ ද?
Subscribe to:
Posts (Atom)